Gịnị bụ Mmetọ Ikuku n'ime ụlọ?

Mmetọ ikuku dị n'ime ụlọ bụ mmetọ ikuku dị n'ime ụlọ nke ihe ndị na-emerụ emerụ na ihe ndị dị ka Carbon Monoxide, Particulate Matter, Volatile Organic Compounds, Radon, Mould na Ozone na-akpata. Ọ bụ ezie na mmetọ ikuku dị n'èzí adọtala uche ọtụtụ nde mmadụ, àgwà ikuku kacha njọ ị na-enweta kwa ụbọchị nwere ike ịbụ site n'ụlọ gị.

—

Gịnị bụ Mmetọ Ikuku n'ime ụlọ?

E nwere mmetọ a na-amaghị nke ọma nke na-ezobe anyị gburugburu. Ọ bụ ezie na mmetọ n'ozuzu bụ ihe dị mkpa n'echiche gburugburu ebe obibi na ahụike, dị ka mmiri ma ọ bụ mkpọtụ, ọtụtụ n'ime anyị amaghị na mmetọ ikuku n'ime ụlọ ebutela ọtụtụ ihe egwu ahụike n'ime ụmụaka na ndị okenye kemgbe ọtụtụ afọ. N'ezie, US Environmental Protection Agency (EPA) na-akọwa ya dị ka nke a.otu n'ime ihe ise kachasị ize ndụ gburugburu ebe obibi.

Anyị na-etinye ihe dị ka pasentị iri itoolu nke oge anyị n'ime ụlọ, ọ bụkwa eziokwu doro anya na ikuku ndị a na-emetọkwa ikuku. Mmiri ndị a na-eme ka ikuku dị n'ime ụlọ nwee ike ịbụ nke sitere n'okike ma ọ bụ nke mmadụ; ha na-esi n'ikuku anyị na-ekuru ruo n'ọbara dị n'ime ụlọ, ruokwa n'ókè ụfọdụ, site n'ihe ndị e ji arụ ụlọ. Mmiri ndị a na-eme ka ikuku dị n'ime ụlọ ghara ịdị mma.

Mmetọ ikuku dị n'ime ụlọ bụ mmetọ (ma ọ bụ mmetọ) nke ikuku dị n'ime ụlọ nke ihe ndị na-emerụ emerụ na isi mmalite dịka Carbon Monoxide, Particulate Matter (PM 2.5), Volatile Organic Compounds (VOCs), Radon, Mould na Ozone na-akpata.

Kwa afọ,ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ nde mmadụ anọ nwụrụ n'oge a na-akọ akụkọ gbasara ọnwụ n'oge a na-erubeghị afọ n'ụwa niile n'ihi mmetọ ikuku dị n'ime ụlọọtụtụ ndị ọzọ na-arịa ọrịa ndị metụtara ya, dịka ụkwara ume ọkụ, ọrịa obi na ọrịa kansa. Mmetọ ikuku ezinụlọ nke ọkụ mmanụ na-adịghị ọcha na stovu mmanụ siri ike na-ewepụta ihe ndị dị ize ndụ dịka Nitrogen Oxides, Carbon Monoxides na Particulate Matter. Ihe na-eme ka nke a dịkwuo njọ bụ na mmetọ ikuku na-akpata n'ime ụlọnwere ike itinye aka na ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ ọnwụ 500,00 n'oge na-adịghị anya nke mmetọ ikuku dị n'èzí na-akpata kwa afọ.

Mmetọ ikuku dị n'ime ụlọ na-ejikọta nke ukwuu na ahaghị nhata na ịda ogbenye. A na-amata gburugburu ebe obibi dị mma dị kaikike iwu obodo nke ndị mmadụN'agbanyeghị nke a, e nwere ihe dị ka ijeri mmadụ atọ na-eji isi iyi mmanụ na-adịghị ọcha ma bi na mba ndị kacha daa ogbenye n'ụwa dịka Afrịka, mba Latin America na Eshia. Ọzọkwa, teknụzụ na mmanụ ọkụ ndị dị ugbu a eji eme ihe n'ime ụlọ na-ebute nnukwu ihe egwu. Mmerụ ahụ dịka ọkụ na iri kerosene niile jikọtara ya na ike ezinụlọ nke e ji eme ọkụ, nri na ihe ndị ọzọ metụtara ya.

E nwekwara ihe na-adịghị mma ma a bịa n'ihe gbasara mmetọ a zoro ezo. A maara na ụmụ nwanyị na ụmụ agbọghọ na-emetụtakarị n'ihi na ha na-anọkarị n'ime ụlọ. Dịkanyocha nke Òtù Ahụ Ike Ụwa mere n'afọ 2016, ụmụ agbọghọ nọ n'ezinụlọ ndị na-adabere na mmanụ ọkụ na-adịghị ọcha na-efu ihe dị ka awa 20 kwa izu iji chịkọta osisi ma ọ bụ mmiri; nke a pụtara na ha nọ n'ọnọdụ ihe isi ike, ma ma e jiri ya tụnyere ezinụlọ ndị nwere ike ịnweta mmanụ ọkụ dị ọcha, yana ndị nwoke ibe ha.

Ya mere, kedu ka mmetọ ikuku dị n'ime ụlọ si metụta mgbanwe ihu igwe?

Kabọn ojii (a makwaara dị ka soot) na methane - gas griin haus nke ka ike bụ kabọn dioxide - nke ọkụ na-adịghị arụ ọrụ nke ọma na ezinụlọ na-emepụta bụ ihe ndị na-eme ka mgbanwe ihu igwe dị ike. Ngwa nri na ikpo ọkụ n'ụlọ bụ isi iyi kachasị elu nke kabọn ojii nke gụnyere iji briquettes coal, stovu osisi na ngwa nri ọdịnala. Ọzọkwa, kabọn ojii nwere mmetụta okpomọkụ siri ike karịa kabọn dioxide; ihe dị ka ugboro 460 -1,500 siri ike karịa kabọn dioxide kwa nkeji nke oke.

Mgbanwe ihu igwe n'onwe ya nwekwara ike imetụta ikuku anyị na-eku n'ime ụlọ. Mmụba ọkwa carbon dioxide na mmụba okpomọkụ nwere ike ịkpalite oke ihe nfụkasị ahụ n'èzí, nke nwere ike ịbanye n'ime ụlọ. Ihe omume ihu igwe dị oke njọ n'ime iri afọ ndị na-adịbeghị anya ebelatakwala ịdị mma ikuku n'ime ụlọ site n'ịbawanye mmiri mmiri, nke na-ebute mmụba na uzuzu, ebu na nje bacteria.

Nsogbu nke mmetọ ikuku dị n'ime ụlọ na-eme ka anyị nweta "ịdị mma ikuku dị n'ime ụlọ". Ịdị mma ikuku dị n'ime ụlọ (IAQ) na-ezo aka n'ịdị mma ikuku dị n'ime ụlọ na ihe owuwu gburugburu ya, ọ na-emetụtakwa ahụike, nkasi obi na ọdịmma nke ndị bi n'ụlọ. Na nchịkọta, mmetọ dị n'ime ụlọ na-ekpebi ịdị mma ikuku dị n'ime ụlọ. Ya mere, iji dozie ma melite IAQ, bụ iji dozie ebe mmetọ ikuku dị n'ime ụlọ.

I nwekwara ike ịmasị:Obodo Iri na Ise Kachasị Emetọ n'Ụwa

Ụzọ Isi Belata Mmetọ Ikuku Dị n'ime Ụlọ

Iji malite, mmetọ ụlọ bụ ihe a pụrụ igbochi ruo n'ókè dị ukwuu. Ebe ọ bụ na anyị niile na-esi nri n'ụlọ anyị, iji mmanụ ọkụ dị ọcha dị ka biogas, ethanol na isi mmalite ike mmeghari ohuru ndị ọzọ nwere ike ibuga anyị nzọụkwụ n'ihu. Uru ọzọ dị na nke a ga-abụ mbelata nke mmebi ọhịa na mfu ebe obibi - dochie biomass na isi mmalite osisi ndị ọzọ - nke nwekwara ike idozi okwu dị mkpa nke mgbanwe ihu igwe zuru ụwa ọnụ.

Site naNjikọ Ihu Igwe na Ikuku Dị Ọcha, Mmemme Gburugburu Ebe Obibi nke Mba Ndị Dị n'Otu (UNEP) ewerewokwa usoro iji mee ka e nwee ike ime ka ike dị ọcha na teknụzụ ndị nwere ike ime ka ikuku dị mma, belata mmetọ ikuku, ma mee ka uru gburugburu ebe obibi, mmekọrịta mmadụ na ibe ya na akụ na ụba pụta ìhè. Mmekọrịta afọ ofufo a nke gọọmentị, òtù dị iche iche, ụlọ ọrụ sayensị, azụmaahịa na òtù ọha mmadụ sitere na atụmatụ e kere iji dozie ịdị mma ikuku ma chebe ụwa site na ibelata ihe ndị na-emebi ihu igwe na-adịru nwa oge (SLCPs).

Òtù Ahụike Ụwa (WHO) na-emekwa ka a mara maka mmetọ ikuku ezinụlọ n'ọkwa mba na mpaghara site na ogbako na ndụmọdụ kpọmkwem. Ha emepụtalaNgwa Ngwa Ngwọta Ike Ụlọ Dị Ọcha (CHEST), ebe nchekwa ozi na akụrụngwa iji chọpụta ndị nwere mmasị na-arụ ọrụ na ngwọta ike ezinụlọ na nsogbu ahụike ọha iji chepụta, itinye na nyochaa usoro gbasara ojiji ike ezinụlọ.

N'ọkwa nke onye ọ bụla, e nwere ụzọ anyị ga-esi hụ na ikuku dị ọcha n'ụlọ anyị. O doro anya na mmata dị mkpa. Ọtụtụ n'ime anyị kwesịrị ịmụta ma ghọta ebe mmetọ si apụta n'ụlọ anyị, ma ọ bụ site na ink, igwe nbipute, kapeeti, arịa ụlọ, ngwa nri, wdg.

Na-elele ihe na-eme ka ikuku dị ọcha nke ị na-eji n'ụlọ. Ọ bụ ezie na ọtụtụ n'ime anyị na-achọ ime ka ụlọ anyị ghara isi ísì ma na-anabata mmadụ, ụfọdụ n'ime ha nwere ike ịbụ ihe na-akpata mmetọ. Iji kọwaa nke ọma, belata ojiji nke ihe na-eme ka ikuku dị ọcha nke nwere limonene;nke a nwere ike ịbụ isi iyi nke VOCsIkuku ikuku dị oke mkpa. Imepe windo anyị maka oge dị mkpa, iji nzacha ikuku a kwadoro ma dị irè na fan ikuku na-ekupụ bụ nzọụkwụ mbụ dị mfe ịmalite. Tụlee ime nyocha mma ikuku, karịsịa n'ọfịs na ebe obibi buru ibu, iji ghọta paramita dị iche iche nke na-achịkwa ịdị mma ikuku n'ime ụlọ. Ọzọkwa, ịlele paịpụ mgbe niile maka mmiri na-agbapụta na okpokolo windo mgbe mmiri ozuzo gasịrị nwere ike inye aka gbochie uto nke mmiri mmiri na ebu. Nke a pụtakwara idobe ọkwa iru mmiri n'etiti 30%-50% n'ebe ndị nwere ike ịchịkọta mmiri.

Ịdị mma ikuku dị n'ime ụlọ na mmetọ bụ echiche abụọ a na-eleghara anya ma a na-elegharakarị anya. Mana site n'inwe echiche ziri ezi na ụdị ndụ dị mma, anyị nwere ike ịgbanwe agbanwe mgbe niile, ọbụlagodi n'ụlọ anyị. Nke a nwere ike ibute ikuku dị ọcha na gburugburu ebe obibi dị mma maka anyị na ụmụaka, ma n'aka nke ya, mee ka anyị bie ndụ dị nchebe.

Site na earth.org.